วันพฤหัสบดีที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2555

นวัตกรรมใหม่เพื่อบ้านเย็น : แผ่นปลูกพืชคลายร้อนบนหลังคา


สวัสดีค่ะ เพื่อน ๆ บล้อกบ้านแสนรักทุกท่าน

ต้องยอมรับกันโดยถ้วนหน้ากันเลยทีเดียวนะคะ สำหรับสภาพอากาศร้อนในช่วงฤดูร้อนของเมืองไทยของเรา ว่านับวันยิ่งสาหัสสากรรจ์มากขึ้นทุกที เนื่องจากสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติเริ่มถูกรุกลามมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยสิ่งปลูกสร้างของสังคมเมือง มีการตัดไม้ทำลายป่า และการเพิ่มภาวะมลพิษให้กับโลกโดยไม่คำนึงถึงผลเสียที่จะตามมา ดังนั้น จึงมีผู้ที่พยายามจะคิดค้นวิธีการที่จะปรับตัวให้อยู่สบายภายใต้สภาพอากาศร้อนจัดเช่นนี้ขึ้นมาหลากหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการติดตั้งเครื่องปรับอากาศภายในอาคารบ้านเรือน การติดสปริงเกอร์พ่นน้ำบนหลังคา การปูฉนวนกันความร้อน การทำผนังบ้านระบบสองชั้น การเลือกใช้วัสดุก่อสร้างชนิดไม่อมความร้อน รวมไปถึงการพยายามปลูกต้นไม้ให้มากขึ้นภายในบริเวณบ้าน เพื่อเป็นการลดการดูดซับความร้อนอีกด้วย

อีกวิธีการหนึ่งซึ่งปัจจุบันนี้ เราจะเห็นว่ามีผู้ที่สนใจมากขึ้นเรื่อย ๆ ก็คือการปลูกพืชเพื่อลดความร้อนสะสมบนหลังคาค่ะ ซึ่งวิธีการนี้เราจะเห็นว่าได้มีการเริ่มต้นและทดลองทำมาเรื่อย ๆ ในต่างประเทศ แต่ในเมืองไทยของเรานั้นก็ยังมีผู้ที่นิยมน้อยอยู่ ส่วนหนึ่งที่การ ปลูกพืชบนหลังคา ได้รับความนิยมไม่มาก อาจจะเนื่องมาจากความกังวลใจที่จะให้บ้านรับน้ำหนักของปริมาณดินและต้นไม้บนหลังคา ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อโครงสร้าง และไม่ปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย และความเข้าใจในเรื่องของการใช้ต้นไม้เพื่อลดความร้อนของบ้านยังน้อยอยู่ ดังนั้นในวันนี้บล้อกบ้านแสนรัก จึงจะได้นำเอาข่าวสารของนวัตกรรมใหม่ ๆ ในการปลูกต้นไม้บนหลังคา เพื่อลดการสะสมความร้อนจากแสงแดดที่จะเข้ามาสู่ตัวบ้านมาฝากกันน่ะนะคะ

นวัตกรรมใหม่สำหรับการปลูกพืชเพื่อ คลายร้อนให้กับบ้าน โดยการปลูกบนหลังคา นั้นก็คือ การคิดค้นแผ่นปลูกพืชบนหลังคาจากวัสดุเหลือใช้ทางอุตสาหกรรมผลิตกาแฟและโรงงานกะทินั่นเองค่ะ ซึ่งวัสดุเหลือใช้ที่ว่าก็ ได้แก่ เศษใยและขุยมะพร้าว และกากกาแฟ ซึ่งแต่เดิมถูกนำไปใช้ประโยชน์ทางการเกษตรและสปาเท่านั้น

รศ.พาสินี สุนากร จากทีมวิจัย คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หนึ่งในทีมวิจัย ได้ให้ข้อมูลผ่านสื่อเพื่อเผยแพร่แนวคิดนี้ว่า ปัจจุบันนี้ได้มีการนำเอาวัสดุเหลือจำพวก กากกาแฟน เศษใยและขุยมะพร้าวมาศึกษาองค์ประกอบ เพื่อดูความเป็นไปได้ที่จะนำมาแปรรูปเป็นแผ่นปลูกพืชบนหลังคาค่ะ ซึ่งพบว่า เศษใยและขุยมะพร้าวมีความพรุนสูง จึงเหมาะแก่การยืดเกาะของรากและมีคุณสมบัติอุ้มน้ำได้ดี มีสารอาหารที่เหมาะกับการเจริญเติบโตของพืช อาทิเช่น โพแทสเซียม ความเป็นกรดด่างที่พืชสามารถเจริญเติบโตได้

สำหรับ กากกาแฟ ที่ได้จากโรงงานผลิตกาแฟสำเร็จรูปและร้านจำหน่ายกาแฟ พบว่าเป็นอินทรียวัตถุที่มีฤทธิ์เป็นกรดอ่อนๆ มีธาตุอาหารเป็นไนโตรเจน มีลักษณะคงรูปไม่ยุบตัวได้ง่าย เพราะผ่านกระบวนการคั่วด้วยความร้อนมาแล้ว สามารถนำมาใช้ทดแทนดินได้ เพราะการใช้ดินมาทำเป็นแผ่นปลูกพืชโดยตรงเมื่อนำไปวางบนหลังคาทำให้หลังคารับน้ำหนักมากมีโอกาสที่หลังคาจะเกิดความเสียหายได้

ทีมวิจัยทดสอบประสิทธิภาพการใช้งานจริงของแผ่นปลูกพืชบนหลังคา ด้วยการนำไปปลูกต้นไม้ที่ทนต่อสภาพอากาศร้อน เช่น ดาดตะกั่ว ผักเป็ดแดง ฟ้าประดิษฐ์ ไผ่ฟิลิปปินส์ ริบบิ้นเขียว พบว่าใน 6 เดือนแรก ต้นไม้เหล่านี้สามารถเจริญเติบโตอยู่ได้โดยไม่ต้องใส่ปุ๋ยบำรุง และพืชบนหลังคาเหล่านี้ ก็ช่วยลดความร้อนที่ส่งถึงตัวอาคารระหว่างวันได้เป็นอย่างดีเลยทีเดียว

ผู้วิจัย กล่าวต่อว่า ตอนนี้ทีมวิจัยอยู่ระหว่างต่อยอดด้วยการพัฒนากาวจากธรรมชาติเพื่อนำมาใช้เป็นตัวยืดวัสดุเส้นใยมะพร้าว และกากกาแฟ ให้เป็นแผ่นปลูก ทดแทนกาวแบบเดิมที่เป็นกาวสังเคราะห์ รวมถึงเก็บข้อมูลการใช้งานระยะยาวของแผ่นปลูกว่ามีสารอาหารเพียงพอต่อการเติบโตของพืชที่ระยะกี่เดือน แล้วเมื่อสารอาหารหมดจะต้องให้สารอาหารกับพืชอย่างไรจึงจะเหมาะสม

สำหรับแผ่นปลูกพืชบนหลังคาที่พัฒนาได้ จะมีขนาด 30x30 เซนติเมตร หนา 5 เซนติเมตร ค่ะ มีหลุมปลูกพืช 4 หลุมใน 1 แผ่น โดยมีน้ำหนักขณะแห้งอยู่ที่ประมาณ 10.7 กิโลกรัมต่อ 1 ตารางเมตร มีอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำกว่าฉนวนใยแก้วขณะที่นำไปทดลองประสิทธิภาพในการลดความร้อน โดยลดการถ่ายเทความร้อนในตอนกลางวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ขณะนี้แผ่นปลูกพืชบนหลังคา อยู่ระหว่างการยื่นจดสิทธิบัตร และพร้อมส่งต่อโนฮาวน์การผลิตให้กับภาคเอกชนที่สนใจ โดยนวัตกรรมดังกล่าวมีจุดเด่นที่น้ำหนักเบากว่าระบบหลังคาเขียวที่มีในท้องตลาด ใช้งานง่าย ราคาต้นทุนการผลิตถูกกว่าสามารถทำเองเป็นธุรกิจครัวเรือนก็ได้

ทั้งนี้นวัตกรรมแผ่นปลูกพืชบนหลังคา ได้รับรางวัลระดับดีจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ในวันนักประดิษฐ์ 2555 ที่ผ่านมานี้เองนะคะ  ผู้ที่สนใจสามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ หรือ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 

จะเห็นได้ว่าการปลูกพืชบนหลังคา ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการทำให้บ้านเย็นโดยที่ไม่ต้องสิ้นเปลืองซื้ออุปกรณ์ให้วุ่นวายน่ะนะคะ แถมยังเพิ่มออกซิเจนให้กับรอบบริเวณบ้านอีกด้วย ก็นับเป็นอีกหนึ่งวิธีที่น่าสนใจ ที่จะทำให้บ้านเราของเราเย็นสบายคลายร้อนได้อีกหนึ่งวิธีเลยเชียวค่ะ :)